دشواری روسها در برون رفت از بحران قفقاز

از زمان اعلام استقلال کامل جمهوری چچن از سوی جوهر دودایف در سال 1993 که سرآغاز درگیری ها میان روسها با جدایی طلبان چچن بود تا حوادث خونینی مانند قتل عام گروگان ها در بسلان و همچنین وقوع حوادث روزهای اخیر در شهر نالچیک که به کشته و زخمی شدن دست کم 100 نظامی و غیرنظامی روس منجر گردید ، 12 سال می گذرد.

کد خبر: ۷۷۵۲۹

در این مقطع نسبتا طولانی روسها به واسطه 2 عامل تعیین کننده استراتژیک همواره از پذیرش جمهوری چچن به عنوان کشوری مستقل سر باز زدند: نخست راههای دسترسی روسیه به دریای سیاه و عبور دریای خزر از مرز چچن و دوم انتقال نفت آذربایجان و قزاقستان به روسیه از طریق خط لوله در منطقه چچن . صرفنظر از موارد فوق بحران چچن نه تنها به عنوان مشکلی برای امنیت و تمامیت ارضی روسیه حائز اهمیت است بلکه از نقطه نظر بین المللی همواره پاشنه آشیل ناتوانی و ضعف دولت روسیه در مهار و تثبیت شرایط هرج و مرج در این منطقه استراتژیک بوده است . در چنین شرایطی تمام تمهیدات روسها برای مهار بحران در این منطقه از آوریل 1995 که منجر به کشته شدن 1500 نظامی روسی و 25 هزار نظامی و غیرنظامی چچنی شد و حتی اظهارات پوتین در ماه ژوئن 2002 مبنی بر این که روسیه در استراتژی خود نسبت به چچن دچار اشتباه شده است تاکنون راه به جایی نبرده است. بدین سان موضوع چچن همواره به مثابه استخوان لای زخم ، رهبران کرملین را آزار داده است . از طرفی باید اذعان کرد که شرایط خاص حاکم منویات دو طرف باعث شده تا نه روسها از موضع سخت خویش عقب نشینی کنند و نه چچنی ها دست از تمایلات استقلال خواهانه بردارند. در چنین وضعیت هرج و مرج گونه و ابهام آمیز آنچه به نظر می رسد به عنوان راهی جهت برون رفت از بحران مورد توجه قرار گیرد این است که یا روسها باید قالی 40 تکه منطقه آسیای مرکزی و قفقاز را که به موزائیک اقوام مشهور است با پذیرش چچنی ها به عنوان شانزدهمین جمهوری ، رنگین تر کنند و یا این که همچنان نسبت به رویدادهای خونبار در آینده نگران باشند.